Przybywa ekologicznych budynków. W tym kierunku zmierza już cała branża nieruchomości [DEPESZA]

Aktualizacja 31.08.2022 godz. 16:40

– Na wartość nieruchomości może dziś wpływać również jej ślad węglowy i poziom zrównoważenia – mówi Monika Rajska-Wolińska, dyrektor generalna Colliers w regionie CEE. Jak wskazuje, coraz więcej firm działających w branży nieruchomości i budownictwa obiera kierunek zrównoważonego rozwoju, który wymuszają m.in. oczekiwania klientów i najemców oraz presja biznesowa i legislacyjna. Celem tego zielonego podejścia jest ograniczenie negatywnego wpływu budynków na środowisko w całym cyklu ich życia. – I ten trend tak naprawdę dopiero się rozpoczyna – mówi Rajska-Wolińska.

– Rynek nieruchomości komercyjnych bardzo się zmienia – podkreśla Monika Rajska-Wolińska, dyrektor generalna Colliers na Europę Środkowo-Wschodnią. – Coraz więcej deweloperów skupia się na kwestiach środowiskowych i implikacjach społecznych prowadzonych projektów. Takie podejście wymuszają nie tylko oczekiwania najemców, ale również inwestorów i banków, które finansują te inwestycje.

Jak pokazuje opublikowany przez Colliers „Global Impact Report 2021”, budownictwo i nieruchomości odpowiadają w sumie za ok. 40 proc. globalnych emisji CO2. Minimalizowanie śladu węglowego w tym sektorze jest więc jednym z najbardziej efektywnych sposobów łagodzenia skutków zmian klimatu. Zwłaszcza że – jak pokazują szacunki przytaczane przez Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego – globalne zasoby budowlane prawdopodobnie podwoją się przed 2050 rokiem. To zaś spowoduje ogromny wzrost emisji, o ile nic nie zostanie zrobione w celu ich ograniczenia.

– Branża nieruchomości ma kluczowy wpływ na środowisko naturalne. Budynki odpowiadają za 38% światowych emisji CO2, przy czym 28% pochodzi z eksploatacji obiektów, a pozostałe 10% z energii użytej do produkcji materiałów i technologii wykorzystywanych w budownictwie. Deweloperzy są coraz bardziej czuli na redukowanie i optymalizację obu tych zakresów – mówi ekspertka.

Co istotne, ślad środowiskowy nie ogranicza się tylko do gazów cieplarnianych, bo w 2020 roku branża była odpowiedzialna za wyprodukowanie ok. 1/3 światowych odpadów i zużycie 3 mld t surowców („Odpowiedzialne inwestycje. ESG na rynku nieruchomości”, ThinkCo we współpracy z JW+A oraz firmami Skanska, Panattoni i Torus). Jej sumaryczny wpływ na środowisko jest więc ogromny, co dostrzegają deweloperzy.

– Wielu deweloperów już na wczesnych etapach koncepcji uwzględnia wytyczne certyfikatów ekologicznych - LEED lub BREEAM. Aby uzyskać certyfikację, należy udokumentować zgodność z szeregiem zrównoważonych wymogów dotyczących rozwiązań i praktyk budowlanych – w tym wytycznych materiałowych, gospodarki odpadami czy efektywności wodnej i energetycznej. Tak zaprojektowane i wykonane obiekty umożliwiają optymalizację użytkowanej powierzchni, ale dużą rolę odgrywają w tym praktyki i strategie zrównoważonego rozwoju samych najemców, którzy decydują czy i jak skorzystać z budynkowych udogodnień i potencjału – mówi Monika Rajska-Wolińska.

Potwierdzają to też statystyki Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego, które odzwierciedlają kierunek neutralności dla środowiska, w jakim zmierza cała branża nieruchomości i budownictwa. Według danych PLGBC tylko w ubiegłym roku powierzchnia użytkowa budynków objętych zielonymi certyfikatami wzrosła aż o 23,5 proc. i przekroczyła już 28,6 mln mkw. Obecnie w całej Polsce jest już 1356 takich budynków, ale ta liczba z każdym rokiem rośnie (w 2021 roku zwiększyła się o 259 certyfikowanych budynków).

Co istotne, ten zielony trend widać już nie tylko w biurach, ale i innych segmentach rynku nieruchomości komercyjnych. Wymuszają go m.in. oczekiwania klientów i najemców, presja biznesowa i legislacyjna – w tym nowe obowiązki, które Unia Europejska nakłada na firmy w zakresie raportowania czynników ESG (tzw. Taksonomii). Obowiązujące od ub.r. unijne rozporządzenie SFDR wręcz obliguje inwestorów finansowych do uwzględniania wynikających z nich ryzyk i wpisywania ESG w strategie inwestycyjne.

– Wskaźniki i strategie ESG są dziś szeroko dyskutowane, póki co głównie w gronie instytucji finansowych i dużych organizacji, podlegających pod wymogi raportowania niefinansowego. W związku z nadchodzącymi przepisami  zaledwie w ciągu kilku lat obowiązek raportowania dotknie wszystkie duże organizacje i spółki giełdowe. Jednak przepisy to zaledwie odzwierciedlenie faktycznego stanu rzeczy – zrównoważony rozwój i ESG to odpowiedzi na realne ryzyka klimatyczne i społeczne. Patrzące w przyszłość organizacje wdrażają strategie biznesowe nie tylko uodparniające je na te ryzyka, ale również umożliwiające im transformację biznesu i wykorzystanie szans związanych z dekarbonizacją i adresowaniem oczekiwań interesariuszy. Colliers jest jedną z nich – mówi dyrektor generalna Colliers na Europę Środkowo-Wschodnią.

ESG to akronim od angielskich słów „environmental, social and governance”. To zestaw wskaźników i praktyk środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym, pozwalający na mapowanie, analizę i raportowanie obszarów pozafinansowych związanych z poziomem zrównoważonego rozwoju organizacji.

Kwestie ESG są dziś strategicznym elementem decyzji biznesowych. Także na rynku nieruchomości, gdzie inwestorzy coraz bardziej koncentrują się na zrównoważonym rozwoju.

– Obserwujemy, że kwestie ESG coraz bardziej interesują także inwestorów, którzy rozważając zakup nieruchomości, często weryfikują jej wpływ społeczny i środowiskowy, aby zminimalizować ewentualne ryzyka. Dla niektórych z nich poziom zrównoważenia budynku jest jednym z wymogów, który musi być spełniony, aby dany fundusz otrzymał wewnętrzne zgody na jego nabycie. Dla innych to kryterium wpływające na cenę, którą są w stanie zaoferować za nieruchomość. Inwestorzy instytucjonalni, nabywający najlepsze nieruchomości, mają długofalowy horyzont inwestycyjny i dla nich niezwykle istotne jest, aby budynek był odporny na nadchodzące zagrożenia – klimatyczne, społeczne i legislacyjne, a zatem pozostawał konkurencyjny w długim okresie – mówi Monika Rajska-Wolińska.

Samorządy boleśnie odczuwają wzrost cen energii. Rośnie zainteresowanie inwestycjami w modernizację oświetlenia i budynków

W samorządach koszty energii elektrycznej odpowiadają za ok. 60 proc. ogólnych kosztów. Kilkusetprocentowe wzrosty cen mocno uderzają więc w budżety gmin. Aby nie przerzucać w całości tych kosztów na mieszkańców i podwyżki różnego rodzaju usług, coraz więcej samorządów szuka oszczędności. Część decyduje się na gaszenie oświetlenia ulicznego nocami, inne inwestują w jego modernizację. Wymiana lamp na LED-owe i zintegrowanie ich z inteligentnymi systemami zarządzania mogą przynieść ok. 30–40 proc. oszczędności. Coraz więcej jest także zapytań o modernizację budynków użyteczności publicznej.

Z badań ankietowych przeprowadzonych w I połowie roku wśród 77 miast przez Związek Miast Polskich wynika, że skutki podwyżek cen prądu dla budżetów miast i sektora gospodarki komunalnej wyniosą, w zależności od wielkości miasta, od kilku do kilkudziesięciu milionów złotych rocznie. W skali całego kraju to ok. 5 mld zł. Ceny energii dla samorządów rosną od 2020 roku, a w 2021 roku podwyżki zaczęły być bardzo dotkliwe. W czerwcu, jak informował ZMP, ceny oferowane w przetargach były wyższe o nawet 400 proc. Niektóre miasta gaszą latarnie uliczne lub rezygnują z oświetlenia budynków.

Rosnące ceny prądu szczególnie dotykają samorządy miejskie czy gminne, chociażby z tego względu, że średnio dla nich koszt energii elektrycznej to jest 60 proc. całych kosztów. W związku z tym coraz więcej jest przetargów publicznych na modernizację oświetlenia ulicznego, gdzie możemy zastosować rozwiązania smart city, dzięki którym możemy w płynny sposób zarządzać poszczególnym obszarem oświetlenia – mówi agencji Newseria Biznes Paweł Boryś, business development manager w Trilux Polska, dostawcy rozwiązań oświetleniowych.

Jak podkreśla, to rozwiązanie, o którym nie mówi się zbyt często w kontekście zielonej transformacji, a na pewno znacznie rzadziej niż o ograniczaniu paliw kopalnych czy przechodzeniu na odnawialne źródła energii. Tymczasem efektywność systemów oświetleniowych może przynieść realne oszczędności.

– Daje nam to korzyści po stronie oszczędności energii nawet do 40 proc., ale integrując to z systemem zarządzania, możemy ustalać harmonogramy czasowe uzależnione od pory dnia, natężenia ruchu czy wszelkich eventów miejskich – wyjaśnia ekspert.

Przykładowo w godzinach 23–5, kiedy ruch na ulicach jest znikomy, można zmniejszyć natężenie światła do 40, a nawet do 20 proc. wartości strumienia nominalnego opraw oświetleniowych. Ze względów bezpieczeństwa to lepsze rozwiązanie niż po prostu gaszenie światła.

Europa Zachodnia dużo wcześniej korzystała z energooszczędnych rozwiązań, głównie w technologii LED-owej. Natomiast uważam, że w Polsce też robimy duży krok w tym kierunku i coraz większa jest świadomość inwestorów. Widać to chociażby na przykładzie specyfikacji technicznych nowo budowanych obiektów. One zawierają już informacje, że oświetlenie ma być wykonane w technologii LED-owej, czyli tej najbardziej energooszczędnej. I coraz częściej się zdarza, że jest też mowa o systemie zarządzania oświetleniem – mówi Paweł Boryś.

Rezygnacja z tradycyjnych świetlówek to także korzyść dla środowiska, ponieważ LED-owe lampy mają znacznie dłuższą trwałość. Oznacza to zmniejszenie częstotliwości produkcji i ograniczenie jej śladu węglowego, a także mniej odpadów do zagospodarowania przez gminy.

Taki projekt modernizacji oświetlenia realizuje Warszawa, która do końca tego roku chce wymienić ponad 38 tys. lamp na LED-owe. Inwestycja ma kosztować ponad 32 mln zł, ale pozwoli ona na zmniejszenie zużycia energii o 27,8 GWh. Jak podkreśla ekspert Trilux Polska, wraz z rosnącymi cenami za prąd czas zwrotu z takich inwestycji drastycznie się skraca.

Posłużę się tutaj przykładem inwestycji, gdzie ograniczyliśmy zużycie prądu prawie o 87 proc. ze zwrotem w niecałe dwa lata i średnią oszczędnością na przełomie 10 lat prawie 1,6 mln zł – podkreśla Paweł Boryś. – Kosztem dla samorządów są także wszelkiego rodzaju obiekty administracyjne, typu szkoły, szpitale, biblioteki, i tu też są rozpisywane przetargi i coraz więcej jest zapytań dotyczących modernizacji budynków użyteczności publicznej. 

Krajowe sieci elektroenergetyczne pilnie wymagają rozbudowy i modernizacji. Polska może korzystać przy tym z...

Krajowe sieci elektroenergetyczne potrzebują dużych inwestycji. To nie tylko kwestia modernizacji przestarzałych sieci, lecz także rozbudowy, którą wymuszają w szybkim tempie przyrastające odnawialne źródła energii. – Mamy jednak problemy z dostępnością asortymentu niezbędnego do ich rozbudowy. Łańcuchy dostaw są zaburzone, a nie możemy pozwolić sobie na długie terminy realizacji dostaw – zwraca uwagę Łukasz Sapuła z Łukasiewicz–ITR. Jak wskazuje, rozwiązaniem mogą być produkowane w Polsce technologie dla sektora energetycznego. To sposób na uniezależnienie krajowego rynku od dostaw rozwiązań z zagranicy, co jest szczególnie istotne w kontekście bezpieczeństwa elektroenergetycznego w Polsce.

– Największymi zagrożeniami dla sektora energetycznego są w tej chwili łańcuchy dostaw. Mamy problemy z dostępnością paliw, jak i asortymentu potrzebnego do rozbudowy polskich sieci energetycznych – mówi agencji Newseria Biznes Łukasz Sapuła z Instytutu Tele-i Radiotechnicznego – Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne pilnie wymagają wielomiliardowych inwestycji, żeby móc sprostać rozwojowi OZE. Według ostatnich dostępnych danych już w 2017 roku aż 90 proc. linii wysokiego napięcia miało ponad 10 lat, w tym 43 proc. – 40 lat i więcej. Stan linii średniego napięcia był niewiele lepszy, a relatywnie najmłodsze były linie niskiego napięcia, choć i tak 26 proc. z nich miało ponad 40 lat. Wiele do życzenia pozostawia również stan transformatorów sieciowych oraz stacji i rozdzielni elektroenergetycznych, z których więcej niż połowa została wybudowana ponad 30 lat temu (Forum Energii „Sieci dystrybucyjne. Planowanie i rozwój”).

Przestarzały i mało elastyczny system jest powodem, dla którego tylko w 2020 roku operatorzy sieci dystrybucyjnych odmówili wydania warunków przyłączenia dla źródeł OZE blisko 770 razy. Odmowę najczęściej uzasadniano ryzykiem zmian napięcia i potencjalnym wpływem źródeł o niskiej sterowalności na sieć elektroenergetyczną.

W nadchodzących latach krajowy system elektroenergetyczny czekają jednak gruntowne inwestycje. Zarządzająca nim spółka PSE zamierza do 2030 roku rozbudować go o prawie 3,6 tys. km nowych linii 400 kV. Modernizację przejdzie również 1,6 tys. km istniejących linii najwyższych napięć i 44 stacje elektroenergetyczne. Na program inwestycyjny, realizowany przez PSE SA, składa się w sumie ponad 170 inwestycji w całej Polsce.

– Nasze sieci z roku na rok są rozbudowywane i nie możemy pozwolić sobie na długie terminy realizacji dostaw. Dlatego ważne, żeby maksymalnie korzystać przy tym z rodzimych rozwiązań – mówi ekspert ŁukasiewiczITR. – Firmy energetyczne powinny dążyć do uniezależnienia się od importowanych zasobów paliw oraz od asortymentu służącego do rozbudowy infrastruktury sieciowej.

Jak podkreśla, produkowane w Polsce technologie dla sektora energetycznego mają ogromne przełożenie na jego bezpieczeństwo. Po pierwsze, uniezależniają nasz rynek od dostaw technologii z importu. Po drugie, jakością nie odbiegają od rozwiązań oferowanych przez światowych producentów.

– W kontekście dopasowania do krajowych warunków często je nawet przewyższają – mówi Łukasz Sapuła.

Przykładem takiego rozwiązania są sterowniki polowe stosowane m.in. w rozdzielnicach energetycznych. To uniwersalny zespół zabezpieczeń, który integruje funkcje zabezpieczeniowe, pomiarowe, sterownicze i rejestracyjne. Warszawski Łukasiewicz–ITR jako pierwszy w Polsce już przeszło ćwierć wieku temu opracował i wdrożył w rozdzielnicach energetycznych takie uniwersalne urządzenie do zabezpieczania średnich napięć o nazwie MUPASZ. Technologia została po raz pierwszy zaimplementowana u warszawskiego operatora Stoen, a następnie m.in. w Wodociągach Warszawskich i KWB Bełchatów, gdzie w niedługim czasie pojawiło się kilkaset sztuk pierwszej serii sterowników.

W ciągu 27 lat istnienia na rynku urządzenie było ciągle udoskonalane i na stałe zagościło w polach rozdzielczych zarówno energetyki zawodowej, jak i przemysłowej. Wdrożono je też w wielu obiektach energetycznych za granicą.

Nazwa MUPASZ funkcjonuje nieprzerwane do dziś i jest rozpoznawalna przez wielu klientów. W tej chwili pracujemy już nad kolejną, ósmą generacją sterownika polowego, która ma łączyć w sobie zarówno dotychczasowe doświadczenia, jak i najnowsze technologie używane do budowy systemów mikroprocesorowych – wyjaśnia ekspert Łukasiewicz–ITR. – W pracy nad kolejnymi rozwiązaniami korzystamy przede wszystkim z wieloletniego doświadczenia, ale staramy się też konstruować je w oparciu o nowoczesne technologie.

Ósma generacja sterownika polowego M-G8, opracowana przez Łukasiewicz–ITR, ma lepiej odpowiadać na potrzeby nowoczesnej energetyki, w której coraz większą rolę odgrywają odnawialne źródła.

– Ze względu na zmiany struktury sieci – w której mamy coraz więcej odnawialnych źródeł energii – są potrzebne modyfikacje naszego urządzenia, bo sprawdzone dotychczas metodologie doboru zabezpieczeń i nastaw nie zawsze dobrze spisują się w przypadku OZE – mówi Łukasz Sapuła.

Urządzenie zostanie zaprezentowane na wrześniowych targach Energetab w Bielsku-Białej.

– Nasi inżynierowie zaprezentują tam wszystkie najciekawsze funkcje, jakie są dostępne w nowym urządzeniu – mówi ekspert Łukasiewicz–ITR.

Jak podkreśla, konstruktorom urządzenia przyświecało założenie, aby przewyższyć konkurencyjne rozwiązania dostępne na rynku oraz zbudować platformę sprzętowo-programową zdolną do adaptacji nowinek technologicznych i nowych funkcjonalności na przestrzeni kolejnych 8–10 lat.

– W nowej generacji wprowadziliśmy kilka ciekawych funkcji, z których warto wymienić bezprzewodowy pomiar temperatury w wielu miejscach rozdzielnicy. Opracowane w tym celu czujniki nie wymagają doprowadzenia zewnętrznego zasilania. Zasilają się na zasadzie indukcji elektromotorycznej z prądów normalnie występujących w rozdzielnicy – wyjaśnia Łukasz Sapuła. – Spośród innowacyjnych rzeczy, niespotykanych dotąd na rynku, warto wymienić też możliwość powielenia interfejsu HMI na telefonie komórkowym bądź komputerze. Wprowadziliśmy również możliwość archiwizacji konfiguracji sterownika oraz przepisania konfiguracji wcześniej zapisanych na telefonie bądź komputerze, co w warunkach rozdzielnicy będzie zapewne często stosowane do przenoszenia tych konfiguracji pomiędzy różnymi egzemplarzami sterownika M-G8. Wprowadziliśmy też zabezpieczenia łukoochronne, które mają autokontrolę, a ich czas zadziałania w przypadku wystąpienia zwarcia łukowego jest krótszy niż 10 milisekund.

Rozwiązanie M-G8, opracowane przez polskich inżynierów, jest przeznaczone dla zakładów energetycznych i firm przemysłowych, które mają na swoim terenie rozdzielnie elektroenergetyczne.

– Na polskim rynku jesteśmy dodatkowo cenieni za wsparcie techniczne, które niweluje barierę językową, oraz dobre dostosowanie do lokalnych realiów – zauważa ekspert.

Sieć Badawcza Łukasiewicz to trzecia pod względem wielkości sieć badawcza w Europie. Dostarcza gotowe rozwiązania technologiczne i oferuje biznesowi unikalny system „rzucania wyzwań”, w którym grupa 4,5 tys. naukowców w nie więcej niż 15 dni roboczych przyjmuje wyzwanie biznesowe i proponuje przedsiębiorcy opracowanie skutecznego rozwiązania wdrożeniowego. Przedsiębiorca może się zdecydować na kontakt przez formularz na stronie https://lukasiewicz.gov.pl/biznes/ lub w ponad 50 lokalizacjach sieci. Potencjał Łukasiewicza skupia się wokół takich obszarów badawczych jak: zdrowie, inteligentna mobilność, transformacja cyfrowa oraz zrównoważona gospodarka i czysta energia.

Europejskie rzeki wysychają. Największa od 500 lat susza już uderza w produkcję żywności

Prawie połowa terytorium Europy jest objęta stanem ostrzegawczym, a dla kolejnych 17 proc. obszarów wydano ostrzeżenie alarmowe w związku z trwającą suszą – pokazuje nowy raport Globalnego Obserwatorium Susz, przygotowany na zlecenie Komisji Europejskiej. Sytuacja jest poważna, a susza w Europie już ma destrukcyjne przełożenie na produkcję rolną – tegoroczne zbiory kukurydzy, soi i słonecznika będą średnio o kilkanaście procent niższe. Wysychające rzeki powodują z kolei problemy w energetyce i transporcie. Na unormowanie sytuacji trzeba będzie poczekać do jesieni, ale w kolejnych latach problemy będą się pogłębiać – ostrzegają eksperci. 

Zjawisko wysychania rzek i problemów z wodą będzie się potęgować, bo zmiany klimatyczne postępują, a ostatnimi czasy dość mocno przyspieszyły – mówi agencji Newseria Biznes dr hab. Andrzej Mikulski z Zakładu Hydrobiologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. – Generalnie cały wodny ekosystem zaczyna szwankować i będzie działał coraz gorzej.

W Europie mówi się właśnie o największej suszy od 500 lat. W Niemczech wysychające rzeki odsłoniły tzw. kamienie grozy z epoki średniowiecza, które przestrzegały ludzi przed długotrwałą suszą i głodem wskutek braku plonów. Część fabryk zlokalizowanych nad Renem była zmuszona ograniczyć produkcję, bo pojawiły się problemy z produkcją energii i transportem ładunków drogą wodną. We Włoszech poziom wody w rzece Pad jest już o 2 m niższy niż zwykle, przez co wysychać zaczynają okoliczne uprawy. Media obiegają też zdjęcia piaszczystej, wyschniętej Loary – najdłuższej rzeki Francji – w której poziom wody jest miejscami tak niski, że można ją już pokonywać w bród. Z kolei w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy w historii wyschło źródło przepływającej przez Londyn Tamizy.

– Szczególnie trudna jest sytuacja rzek alpejskich, bo ich głównym źródłem zasilania w lecie były lodowce. Ta retencja lodowcowa była źródłem wody dla sporej części populacji Europy. A w tej chwili lodowce topnieją. Ilość wody, która z nich wypływa, maleje z roku na rok, a w niektórych dolinach lodowców nie ma już w ogóle, więc niestety wody tam nie będzie – mówi dr hab. Andrzej Mikulski. – Na to nie ma dobrej rady. Nie będziemy w stanie w żaden sposób substytuować retencji lodowcowej. Prawdopodobnie w tych państwach, które korzystają z wody z Alp, trzeba będzie zastosować jakieś strategie oszczędzania wody i magazynowania jej w inny sposób.

Na granicy rekordu najniższego stanu wody w historii pomiarów jest również Wisła, a Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną dla wszystkich województw. Hydrolodzy i synoptycy alarmują, że trwająca w Polsce susza jest największą od co najmniej pięciu lat. Jej przyczyną są m.in. wysokie temperatury, brak wystarczających opadów, a także coraz cieplejsze zimy bez śniegu i niewystarczająca retencja.

– Widzimy już długie okresy bardzo wysokich temperatur, które wcześniej w Polsce były w zasadzie nienotowane. Teraz temperatury skrajne, sięgające 30°C, utrzymują się przez wiele dni. Dodatkowo mamy bardzo ciepłe noce, przez co nie ma możliwości, żeby pojawiła się rosa, która jest źródłem wody dla wielu organizmów – wyjaśnia ekspert UW.

Jak podkreśla, obserwowana w tej chwili sytuacja to właśnie bezpośredni efekt zmian klimatycznych. Powtarzające się co roku upały i brak opadów obniżają poziom wody w rzekach, co w efekcie prowadzi do ich wysychania. W nadchodzących latach sytuacja będzie się tylko pogardzać.

Rzeki coraz częściej będą mieć problem z zasilaniem – mówi dr hab. Andrzej Mikulski. – Latem obserwujemy bardzo długie okresy bez opadów, za to z bardzo wysoką temperaturą. To w ciągu kilku tygodni powoduje bardzo głęboką suszę hydrologiczną. Woda, która w tych okresach bezopadowych płynie w rzekach, pochodzi w 100 proc. z zasilania podziemnego. A jeżeli zwierciadło wód gruntowych podziemnych jest obniżone, to rzeki nie mają zasilania. Generalnie rzecz biorąc, wszystko sprowadza się do retencji. Jeżeli deszcze zasilą wody gruntowe i podziemne, to rzeki będą miały rezerwuar, z którego mogą czerpać i płynąć. Natomiast jeśli takiego rezerwuaru nie ma, latem rzeki będą wysychać, a przynajmniej bardzo mocno ograniczać swoje przepływy.

Ekspert wskazuje też, że w nadchodzących latach susze, potęgowane zmianami klimatu, będą mieć destrukcyjny wpływ nie tylko na środowisko, ale i gospodarkę całej Europy.

– Strefy roślinne i zwierzęce przesuną się na północ. Znikną rośliny i zwierzęta, które nie będą w stanie sprostać panującym w Polsce warunkom, a w ich miejsce pojawią się nowe. Zresztą ten trend obserwujemy już od wielu lat. Mamy już w Polsce bardzo wiele gatunków obcych, które przywędrowały do nas z południa, jak i takich, które powoli znikają – mówi ekspert UW. – Jeśli chodzi o gospodarkę, to wody będzie coraz mniej, więc w Polsce za kilka lat m.in. energetyka wodna całkowicie przestanie się opłacać. Inne gałęzie gospodarki też muszą się przestawić. Rolnictwo dziś już co roku boryka się z suszami, które totalnie niszczą uprawy, i rolnicy próbują uzyskać za to odszkodowanie. To nie ma absolutnie żadnego sensu.

Opublikowany w tym tygodniu raport Globalnego Obserwatorium Susz, przygotowany na zlecenie Komisji Europejskiej („Drought in Europe 2022”, GDO Analytical Report), pokazuje, że susza już wpływa negatywnie na sektor energetyczny w całej Europie. Na skutek spadku poziomu rzek ilość energii wytwarzanej w elektrowniach wodnych spadła o 20 proc. Ucierpiała też produkcja rolna – zwłaszcza uprawy kukurydzy, soi i słonecznika. Ich tegoroczne zbiory mają być przez to niższe odpowiednio o 16, 15 i 12 proc.

– Długie okresy suche i bardzo wysokie temperatury to dwa elementy, które będą wyznaczać kierunek polskiego rolnictwa na najbliższe lata, wymuszać zmiany gatunków i odmian, które uprawiamy. Prawdopodobnie pojawią się gatunki zupełnie dla nas egzotyczne, jak np. sorgo, które w tej chwili w Polsce w zasadzie nie występuje. Na pewno trzeba będzie też zmienić gospodarkę wodną na polach i tutaj bardzo ważna jest retencja. Powinniśmy za wszelką cenę zapewniać wodę na polach – mówi dr hab. Andrzej Mikulski.

Utrudniony dostęp do nowych aut wpływa na rynek carsharingu. Napędza zainteresowanie klientów, ale też...

Firmy carsharingowe mierzą się z problemem dostępności nowych samochodów na rynku, przez co flota aut nie rozwija się w takim tempie i w tylu lokalizacjach, jak by na to wskazywało zapotrzebowanie rynku i użytkowników. – To nie znaczy jednak, że polski rynek jest ubogi i brakuje samochodów. Setki pojazdów są dostępne do wynajmu przez aplikację – mówi Konrad Karpiński, dyrektor ds. operacyjnych w Traficar. To, co nieco spowalnia rozwój rynku, napędza też klientów, którzy zniechęceni rosnącymi cenami wstrzymują się z zakupami samochodów na rynku pierwotnym i wtórnym. W kolejnym etapie rozwoju branży firmy będą zagęszczać flotę aut na wynajem w dużych miastach, a następnie wchodzić do mniejszych miejscowości. 

 Jeszcze w 2019 roku na polskim rynku carsharingu było dziewięciu dostawców, dzisiaj mamy trzech dostawców, którzy muszą mierzyć się z dużymi wyzwaniami, również w zakresie dostępu do pojazdów. Firmy i konsumenci mają problemy – jednym z nich jest cena pojazdu, drugim – możliwość jego zamówienia. A w przypadku takich firm jak nasza nie zamawiamy tych samochodów 10 czy 15, tylko to są setki pojazdów. Ilości, które chcielibyśmy zamówić do naszej usługi i które cała branża chciałaby zamówić, są realizowane tylko w określonej części, zdecydowanie mniejszej – mówi agencji Newseria Biznes Konrad Karpiński.

To jednak nie oznacza, że samochodów we flotach nie przybywa. W Traficar od początku 2021 roku do połowy tego roku liczba dostępnych do wynajmu aut wzrosła o 25 proc.

Dzisiejsze problemy nie oznaczają, że rynek carsharingowy jest ubogi albo że tych samochodów brak, bo w miastach mamy dostępne setki aut, które są gotowe do najmu przez aplikację. Dla użytkowników nie powinno dzisiaj być problemu z dostępem do tych samochodów – zapewnia dyrektor ds. operacyjnych Traficar.

Jak podaje firma, w ubiegłym roku liczba użytkowników usługi Traficar wzrosła o blisko 30 proc. w porównaniu do 2020 roku. W tym roku z kolei korzystanie z usług carsharingu wzrosło o 15 proc.

– Zainteresowanie usługami carsharingu rośnie od lat, to nie jest tylko kwestia ostatnich dwóch lat pandemii czy sytuacji związanej z wojną w Ukrainie, problemem z dostępem do części, z których budowane są samochody. Musimy pamiętać o tym, że samochody zaczęły się zmieniać już lata temu. Coraz mocniejsze wymogi względem producentów sprawiły, że wiele pojazdów zaczęło drożeć, w związku z czym konsument coraz częściej zastanawiał się, czy stać go na to, żeby kupić ten samochód, czy jednak zakupić samochód używany lub nowy, czy jednak zacząć korzystać z innych form transportu – mówi Konrad Karpiński.

Rosnące koszty zmuszają także firmy carsharingowe do podnoszenia stawek za wynajem. Jak zaznacza ekspert, na to, czy usługa jest opłacalna dla danego użytkownika, składa się szereg elementów. Na pewno trzeba wziąć pod uwagę nie tylko cenę zakupu auta, lecz także koszty związane z jego utrzymaniem i eksploatacją, np. ceny ubezpieczeń, napraw czy parkowania w mieście. Wiele zależy przede wszystkim od sposobu użytkowania i potrzeb konsumenta.

– Jeżeli ktoś potrzebuje samochodu przez cały miesiąc i zacznie sobie kalkulować, ile będzie kosztował wynajem samochodu carsharingowego na cały miesiąc, to jasne, że te koszty będą wysokie. Przy takim modelu korzystania rzeczywiście tańsze może się okazać posiadanie swojego samochodu. Ale najważniejszy jest tutaj prawdziwy rachunek ekonomiczny: czy rzeczywiście samochód, który posiadam, wykorzystuję codziennie, czy rzeczywiście potrzebuję go mieć 24 godziny na dobę. Bo jeżeli potrzebuję go kilka godzin w ciągu dnia, to zdecydowanie szala przechyla się w kierunku usług carsharingowych. A jeżeli mądrze połączymy w mieście komunikację publiczną z usługami taxi opartymi na aplikacji i usłudze carsharingu, to wydaje mi się, że nie ma lepszego rozwiązania. Po pierwsze, będzie to zdecydowanie tańsze, a po drugie – zdecydowanie bardziej ekologiczne rozwiązanie – mówi dyrektor w Traficar.

Z wynajmu aut na minuty coraz częściej korzystają też firmy, rezygnując z rozwoju własnych flot. Na takie decyzje wpływ miała m.in. pandemia i przejście pracowników na pracę zdalną, a następnie na system hybrydowy, a także wspomniany już problem z dostępnością aut. Wśród użytkowników aplikacji Traficar jest ok. 500 małych i większych firm. W ciągu siedmiu miesięcy tego roku wygenerowały one o 30 proc. więcej rezerwacji niż w tym samym okresie 2021 roku. 

– Firmy decydują się np. na model korzystania z flot carsharingowych w podobny sposób jak konsumenci, podpisują umowę otwartą i dzięki temu ich pracownicy mają dostęp do tych pojazdów – wyjaśnia Konrad Karpiński.

Rosnące zainteresowanie ze strony i firm, i użytkowników indywidualnych to dobry prognostyk dla rynku. Tym bardziej że wciąż jest on na początkowym etapie swojego rozwoju.

Jeżeli spojrzymy na polski rynek carsharingu, to nie mamy się czego wstydzić. Wszystkie usługi są oparte na aplikacjach, to są nowoczesne floty, złożone z nowych samochodów, z różnego rodzaju usługami, taryfami. To, co jeszcze jest przed nami, to zagęszczenie tych flot – mówi ekspert Traficar. – Dzisiaj w polskich miastach typu Warszawa, Gdańsk, Kraków mamy dostępne od 1,5 do prawie 2 tys. samochodów. Jeśli popatrzymy na Niemcy, to tam w jednym mieście potrafi być nawet 10 tys. samochodów, więc potencjalny użytkownik ma dostęp do samochodu prawie na każdej ulicy. Jeżeli nie od jednego operatora, to posiadając dwie aplikacje, maksymalnie trzy, jest w stanie zawsze znaleźć sobie samochód carsharingowy w odległości 200 metrów.

Kolejny możliwy etap rozwoju rynku usług carsharingowych to wejście do miast średnich oraz małych. Dziś takie inicjatywy się pojawiają, ale to są floty oparte raptem na kilku samochodach. W Niemczech usługi carsharingowe funkcjonują nawet w niektórych wsiach.

– Tam ludzie od wielu lat wiedzą, że jak potrzebują samochód większy, dziewięcioosobowy, dostawczy czy po prostu większe kombi, to znajdą go przez aplikację albo w mniejszych miejscowościach, gdzie floty carsharingowe są często współfinansowane przez gminy, jest parking, na którym znajduje się kilka różnego rodzaju samochodów na wynajem – mówi Konrad Karpiński.

W zbyt dużych opakowaniach do klientów e-commerce trafia 40 mln m3 powietrza. To generuje...

Zdaniem 40 proc. badanych Polaków paczka, w której otrzymali zakupione online artykuły, była zbyt duża w stosunku do zawartości – wynika z badań przeprowadzonych na zlecenie DS Smith. Niedopasowane opakowania powodują, że wraz z zakupami do klientów transportowane jest 40 mln m3 powietrza. W ten sposób marnuje się 90 tys. t tektury i 333 mln m2 taśmy klejącej. To nie tylko zbędny koszt finansowy, lecz również środowiskowy – większe opakowania to mniej przewiezionych jednorazowo paczek i większa potrzeba dodatkowych transportów, co jednoznacznie przekłada się na większą emisję gazów cieplarnianych. Takie marnotrawstwo zauważają także konsumenci, deklarując narastającą w związku z tym frustrację.

– Dopasowanie przesyłek do zawartości w branży e-commerce ma ogromne znaczenie dla ekologii i śladu węglowego, jaki te przesyłki zostawiają po sobie. Musimy pamiętać, że branża e-commerce w Polsce rozwija się bardzo dynamicznie, jest jednym z kanałów bardzo chętnie wybieranych przez konsumentów. Jednocześnie generuje ogromne ilości dwutlenku węgla, które są emitowane do atmosfery chociażby podczas transportu – mówi agencji Newseria Biznes Magdalena Dziczek, członek zarządu Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK.

Bardzo często sklepy internetowe i przedsiębiorcy e-commerce wysyłają nam towary w zbyt dużych opakowaniach. Zdarza się, że sami dostajemy wielką przesyłkę, zastanawiamy się, czy zapomnieliśmy o jakichś zakupach, otwieramy ją, w środku mnóstwo wypełniacza i na przykład ładowarka – mówi Damian Kuraś, dyrektor Instytutu ESG.

To zjawisko nazywane jest air-commerce, od przewożonego w zbyt dużych paczkach powietrza. Badanie przeprowadzone na zlecenie DS Smith zwraca uwagę na jego koszty – miliony złotych i tysiące ton dodatkowych odpadów.

– Do polskich konsumentów oprócz zamówionych produktów ze względu na zbyt duże opakowania dostarczanych jest ponad 40 mln m3 powietrza. To tak jakby Polacy zapłacili za wysyłanie powietrza zgromadzonego w ponad 13 tys. basenów olimpijskich – mówi Grzegorz Bielnik, dyrektor zarządzający zakładami przetwórczymi w DS Smith Polska, firmie produkującej opakowania przyjazne dla środowiska.

Zbyt duże opakowania to także marnowanie surowców i materiałów – m.in. 90 tys. t tektury o wartości 43 mln zł. To także prawie 333 mln mtaśmy klejącej, co odpowiada powierzchni Krakowa, czy 41 mln m3 wypełniaczy przesyłek – ilość, która wystarczyłaby do 40-krotnego wypełnienia Stadionu Narodowego.

– Zbyt duże opakowania to przede wszystkim 2,5 mln dodatkowych kursów samochodów dostawczych, co skutkuje emisją do atmosfery aż 40 t zbędnego dwutlenku węgla – mówi Grzegorz Bielnik.

Jak wyjaśnia Damian Kuraś, problem wynika stąd, że wiele firm kupuje opakowania w jednym rozmiarze w ilościach hurtowych, chcąc oszczędzić koszty z tym związane. Oszczędności tego typu mogą być jednak pozorne.

– W niektórych przypadkach, gdyby przedsiębiorca zmniejszył opakowanie o 1 mm, to mógłby na palecie usadowić np. o 20 proc. więcej produktów, czyli tak naprawdę zaoszczędziłby na mniejszych opakowaniach – podkreśla dyrektor Instytutu ESG.

Jest jeszcze jeden rodzaj kosztów, jakie przedsiębiorca e-commerce powinien brać pod uwagę – koszty wizerunkowe. Chociaż konsumenci w Polsce w dużej mierze wciąż kierują się ceną i wygodą przy decyzjach zakupowych, coraz większą wagę przykładają do proekologicznych zachowań.

– Blisko 30 proc. klientów e-commerce, otrzymując przesyłkę, w której było zbyt dużo pustej przestrzeni wokół zapakowanego produktu, odczuwa negatywne emocje w stosunku do marki, której produkt zakupili. Kolejnych 18 proc. badanych deklaruje, że może nie zdecydować się na ponowne zakupy u takiego sprzedawcy – mówi Grzegorz Bielnik.

40 proc. e-konsumentów przyznało, że otrzymało paczkę zbyt dużą w stosunku do wysyłanego produktu. W kwestii opakowań irytuje ich także to, że mają trudności z otwarciem paczki (48 proc.) i że do opakowania zostało zużyte zbyt dużo plastikowej taśmy klejącej (43 proc.).

– Ostatnie badania pokazują, że konsumenci coraz bardziej zwracają uwagę na to, z czego wykonane są opakowania, czy są one przyjazne dla środowiska, czy chronią klimat – podkreśla Magdalena Dziczek. – To jest bardzo ważny element do rozważenia dla wszystkich producentów produktów w opakowaniach, ale także dla branży e-commerce, żeby jak najbardziej dostosowywać opakowania do potrzeb rynku recyklingu, żeby informować konsumentów o tym, co z opakowaniem można zrobić, w jaki sposób z nim postępować, gdzie ewentualnie je wyrzucać, ale też do wprowadzenia innowacyjnych rozwiązań typu opakowania zwrotne czy opakowania, które bardzo mało ważą i mają jak najmniejszy ślad środowiskowy.

– Badania mówią o tym, że już prawie połowa Polaków chciałaby, żeby opakowania, które do nich trafiają, pochodziły z recyklingu – mówi Damian Kuraś.

Czterem osobom na 10 zależy też na dopasowaniu przesyłki do kształtu zamawianego przedmiotu.

W 2020 roku Polacy wytwarzali średnio 342 kg odpadów komunalnych na osobę. Za osiem lat ma to być ok. 370 kg. Już dziś roczne zużycie opakowań to 160 kg na mieszkańca. Do recyklingu trafia mniej niż jedna trzecia wszystkich odpadów. Jak podkreślają eksperci, możliwość recyklingu powinna być priorytetem już na etapie projektowania opakowań. Druga ważna kwestia to edukacja klientów w tym zakresie.

W jednym z ostatnio realizowanych projektów drobne zmiany w konstrukcji opakowania pozwoliły uzyskać aż 30 proc. oszczędności kosztowych przy jednoczesnym obniżeniu emisji CO2 o 10 proc. Właśnie w taki sposób staramy się, wypracowujemy i wdrażamy z naszymi klientami projekty zgodnie z zasadami gospodarki obiegu zamkniętego i mamy nadzieję, a wręcz jesteśmy przekonani, że takie podejście stanie się normą dla całej branży i wkrótce zapomnimy o efekcie zwanym air-commerce – podkreśla dyrektor zarządzający zakładami przetwórczymi w DS Smith Polska. – Przy współpracy z Fundacją Ellen MacArthur DS Smith opracował zasady projektowania opakowań w obiegu zamkniętym. Pracujemy nad około 2 tys. projektów, które spełniają wszelkie normy cyrkularnych produktów.

Zdaniem Magdaleny Dziczek przyszłością są także opakowania zwrotne, które klienci będą oddawać z powrotem do sieci sprzedaży lub producenta.

– To jest bardzo ciekawy trend i fantastycznie wpisujący się w ideę gospodarki w obiegu zamkniętym – podkreśla ekspertka Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK.

Trudna sytuacja w branży motoryzacyjnej potrwa co najmniej kilka miesięcy. Istotne spadki w rejestracji...

W I połowie 2022 roku liczba rejestracji nowych aut osobowych spadła o 12,3 proc. w ujęciu rocznym – wynika z raportu KPMG i PZPM. Spadki zanotowano praktycznie w każdym segmencie rynku, poza samochodami z napędami alternatywnymi. Eksperci komentują, że ta sytuacja nie dziwi w kontekście wciąż nierozwiązanych problemów z dostępnością półprzewodników i trwającej wojny w Ukrainie. – Niewiele wskazuje na to, żeby ten problem w najbliższych miesiącach mógł zostać rozwiązany – mówi Jakub Faryś, prezes PZPM. Dla klientów obecna sytuacja oznacza dłuższy czas oczekiwania na nowe auta, ale także wyższe ceny.

Dzisiaj dostępność nowych samochodów jest, delikatnie mówiąc, nie najlepsza, a powodem jest przede wszystkim kryzys półprzewodnikowy. Oczywiście zaczęło się od pandemii. W jej efekcie mamy kryzys półprzewodnikowy, czyli znacznie mniejszą dostępność np. układów scalonych i to nie tylko w branży motoryzacyjnej, ale także w innych branżach, np. IT, produkcji telewizorów, sprzętu grającego czy sprzętu AGD. W konsekwencji są dłuższe terminy dostawy, w konsekwencji mniejsza dostępność samochodów, w konsekwencji my producenci musimy wybierać, które samochody zostaną skierowane na rynek, a które będą dłużej produkowane, bądź niektóre z nich w ogóle wykreślane są z cenników – wyjaśnia w rozmowie z agencją Newseria Biznes Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego.

Jak podkreśla, ta sytuacja może potrwać co najmniej do 2023 roku. Tym bardziej że sytuację rynkową dodatkowo skomplikował wybuch wojny w Ukrainie i sankcje nałożone na Rosję.

W pierwszym półroczu 2022 roku wyprodukowano w Polsce 214,3 tys. pojazdów, co oznacza 14,6 proc. spadek r/r. Najgłębszy spadek odnotowano w produkcji samochodów osobowych – o ponad 23 proc. w ujęciu rocznym.

– Samochód jest urządzeniem, które ma bardzo dużo elektroniki na pokładzie, a jeżeli mówimy o samochodach nisko- i zeroemisyjnych, to tej elektroniki i podzespołów jest jeszcze więcej niż w klasycznym spalinowym samochodzie. Krótko mówiąc, jeżeli nie mamy możliwości kupienia półprzewodników, to produkcja stoi – mówi prezes PZPM. – Najlepszym dowodem jest to, co stało się w Rosji: sankcje nałożone na producentów rosyjskich samochodów spowodowały, że podjęto decyzję, że będą produkowane samochody na poziomie normy Euro 1 albo Euro 0. Czyli producenci cofają się o prawie 30 lat. To pokazuje, że dzisiaj wyprodukowanie nowoczesnego samochodu bez elektroniki jest po prostu niemożliwe.

Problemy z produkcją przekładają się na sprzedaż samochodów, co widać w statystykach rejestracji. W okresie od stycznia do końca czerwca w Polsce zarejestrowano 212,4 tys. nowych samochodów osobowych, czyli o ponad 12 proc. mniej niż przed rokiem. W segmencie klientów instytucjonalnych ten spadek wyniósł 16,5 proc., co może stanowić pesymistyczną prognozę dla koniunktury gospodarczej. Podobnie jak pogorszenie sytuacji w segmencie aut użytkowych. Liczba rejestracji samochodów dostawczych zmniejszyła się o ponad 18 proc. r/r. Spadki odnotowano także w kategorii aut ciężarowych (-2,5 proc.), przyczep i naczep (-8 proc.) oraz autobusów (-8,9 proc.) – wskazuje raport kwartalny KPMG i PZPM.

– Branża motoryzacyjna jest w bardzo trudnym położeniu, choć oczywiście staramy się zrobić wszystko, żeby móc zaproponować klientom samochody jak najszybciej, takie, jakie chcą kupić, a nie takie, jakie akurat jesteśmy w stanie wyprodukować – mówi prezes PZPM. – Zostały powołane specjalne zespoły kryzysowe, staramy się dostosować cenniki tak, żeby można było klientom zaproponować jak najszybciej samochody, być może z nieco mniejszą ilością dodatkowego wyposażenia, ale chodzi o to, żeby zbliżyć się do normalności. Natomiast na normalność – w rozumieniu tej sprzed pandemii – myślę, że jeszcze będziemy musieli poczekać.

Problemy z zerwanymi łańcuchami dostaw to jeden z elementów wpływających na wyższe ceny samochodów. Kolejnym są szybko rosnące ceny surowców, stali i mniej korzystny w ostatnich miesiącach kurs złotego wobec euro.

– Jeżeli weźmiemy pod uwagę to wszystko, to widać, że rzeczywistość nie jest zbyt optymistyczna – ocenia Jakub Faryś.

Zgodnie z danymi za I półrocze 2022 roku o 10,3 proc. wzrosła sprzedaż samochodów osobowych z napędami alternatywnymi – zarejestrowano ich blisko 87 tys., z czego większość to hybrydy. Liczba rejestracji aut w pełni elektrycznych wzrosła o ponad 96 proc.

Azjatycki inwestor przemierza Europę na rowerze. Szuka innowacji i chce łączyć przedsiębiorców z obszaru...

Sam o sobie mówi „pedalling investor”, czyli pedałujący inwestor. Jia Hong Shaw, założyciel Turn Off  Turn On Ventures, od kilku miesięcy przemierza na elektrycznym rowerze Europę w poszukiwaniu przedsiębiorców i inwestorów, którzy angażują się w walkę ze zmianami klimatu. Jak podkreśla, to jego sposób na łączenie pomysłów i funduszy, dzielenie się doświadczeniami, poznawanie innowacji i zainteresowanie szerszego grona odbiorców tematem ekologii.

Łączenie ze sobą inwestorów i założycieli firm to znaczący aspekt mojej aktywności. Ta sfera jest niezwykle ważna, szczególnie w pierwszej rundzie, kiedy założyciele pozyskują pierwsze środki z zewnątrz, i w potencjalnej drugiej rundzie, w którą zaangażowane są fundusze venture capital. W tym obszarze występuje duża luka, szczególnie w sferze działań na rzecz klimatu, gdzie świadomość wielu spraw nie jest jeszcze chyba tak duża i wiele jest jeszcze do zrobienia. Kapitał wysokiego ryzyka jest kluczowy dla pokonania tej luki – mówi agencji Newseria Biznes Jia Hong Shaw, inwestor, anioł biznesu z Singapuru, założyciel Turn Off  Turn On Ventures.

Jak podkreśla, chodzi o znalezienie odpowiednich inwestorów, którzy są w stanie wesprzeć założycieli nie tylko w aspekcie finansowym, ale również w nawiązywaniu kontaktów z ludźmi o podobnych doświadczeniach i tworzeniu sieci kontaktów. A to wszystko w celu zintensyfikowania prac nad rozwiązaniem problemów klimatycznych. Łączeniu różnych uczestników tego ekosystemu ma służyć rowerowa podróż inwestora.

– W trakcie mojej rowerowej wyprawy mam możliwość rozmawiać z lokalnymi mieszkańcami – nie tylko tymi, którzy zakładają start-upy, ale także z osobami, które prowadzą bardziej namacalne biznesy – z właścicielami piekarni czy kierowcami. Codziennie mogę liczyć na nowe doświadczenia, spotykam nowych ludzi, słucham całkiem innych historii. Rower jest dla mnie taką platformą, która pomaga nawiązać rozmowę i zainteresować spotykanych ludzi tym, co robię. Później siadam z tymi ludźmi przy stole i słucham ich historii, a każda osoba, każda rodzina ma swoją własną wyjątkową opowieść, z której mogę się wiele nauczyć. To dla mnie ogromny przywilej – mówi Jia Hong Shaw.

Przy okazji – jak zaznacza – chce promować jazdę na rowerze wśród mieszkańców Azji, gdzie nie jest to popularny rodzaj aktywności. Taka podróż przez Europę daje też szansę na poznanie innych różnic między Starym Kontynentem i Azją, a także pomiędzy poszczególnymi krajami.

Jako inwestorowi w obszarze klimatu w Europie szczególnie podoba mi się to, z jak dużym namysłem podchodzi się tu do wyboru odpowiednich działań w sferze klimatu. Jako inwestor z Azji jestem tutaj, by nauczyć się takiego podejścia – mówi założyciel Turn Off  Turn On Ventures. – Bardzo podoba mi się to, że przedsiębiorcy mają swój własny charakter typowy dla danego kraju. Widać tutaj duże różnice pomiędzy Europą Zachodnią a Wschodnią, zarówno w kwestiach finansowych, jak i kulturowych i historycznych. Dzięki temu mamy do czynienia z zupełnie odmiennym duchem przedsiębiorczości i innymi priorytetami.

Dlatego tak cenna jest wymiana doświadczeń między inwestorami i przedsiębiorcami, szczególnie jeśli chodzi o trudne momenty prowadzenia działalności i podnoszenie się po kolejnych potknięciach.

– Im więcej o tym mówimy, im więcej uczymy się od innych przedsiębiorców, którzy o tym mówią, tym bardziej zachęcamy innych do poruszania tego rodzaju tematów. A gdy każdy może swobodnie dzielić się swoimi doświadczeniami, wtedy pomagamy sobie nawzajem. Jako inwestorzy doceniamy przedsiębiorców, którzy szczerze mówią o tym, co przeszli, bo chcemy współpracować z ludźmi, którzy są szczerzy i potrafią radzić sobie z trudnościami – mówi singapurski inwestor.

Jia Hong Shaw jest jednym z założycieli funduszu Turn Off  Turn On Ventures. To zbudowane w ciągu ostatniego roku zrzeszenie aniołów biznesu inwestujących w obszarze zrównoważonego rozwoju i zmian klimatycznych. Poprzez Turn Off  Turn On Ventures grupa aniołów biznesu zainwestowała m.in. w rozwiązania z zakresu recyklingu baterii, filtracji ścieków, recyklingu PET bezpiecznego dla żywności czy w niskoemisyjny beton.

Podczas pobytu w Warszawie Jia Hong Shaw uczestniczył w Thursday Gathering, cyklicznym spotkaniu społeczności innowatorów, które organizuje Fundacja Venture Café Warsaw. Jak podkreśla inwestor, tego typu platformy do wymiany wiedzy i doświadczeń są kluczowe dla budowy ekosystemu innowacji.

Nie ma tutaj znaczenia to, jakim się jest przedsiębiorcą, na jakim się jest etapie kariery, w jakiej branży się działa. To miejsce, gdzie można porozmawiać, poznać ludzi, podzielić się swoimi doświadczeniami, uczyć się od innych, którzy przedstawiają swoją historię. Nieczęsto spotyka się tak duże platformy, gdzie jest to możliwe – mówi Jia Hong Shaw.

Rozwój fotowoltaiki nie zwalnia. Rosnące ceny energii powodują, że na te inwestycje decyduje się...

– Rozwój rynku fotowoltaiki będą w najbliższych latach w coraz większym stopniu napędzać klienci biznesowi, a nie indywidualni – ocenia Ireneusz Kulka z EDP Energia Polska. Do inwestycji w instalacje PV skłaniają ich rosnące w szybkim tempie ceny energii. Firmy szukają możliwie największych instalacji, które zapewnią im większą niezależność energetyczną, a jedynym ograniczeniem – jak podkreśla ekspert – są tylko warunki przyłączenia do sieci dystrybucyjnej. To właśnie z sektorem klientów biznesowych EDP Energia Polska wiąże największe nadzieje i w perspektywie kilku lat chce się znaleźć w pierwszej trójce największych graczy na rynku.

– Rozwój fotowoltaiki w Polsce najlepszy czas wciąż ma jeszcze przed sobą. Do tej pory mieliśmy boom w segmencie klienta indywidualnego, ale w segmencie klienta biznesowego tak naprawdę działo się niewiele, biorąc pod uwagę skalę możliwości. Teraz Polska wchodzi w okres, kiedy fotowoltaika zacznie się rozwijać w instalacjach wielkoprzemysłowych, liczonych w skali 100–200 kWp czy 1–2 MW. To wszystko jest przed nami – zapowiada w rozmowie z agencją Newseria Biznes Ireneusz Kulka, country manager EDP Energia Polska.

Fotowoltaika pozostaje w Polsce od lat jednym z najszybciej rosnących segmentów rynku OZE. Jak podaje Instytut Energetyki Odnawialnej, na koniec ubiegłego roku moc zainstalowana w fotowoltaice wyniosła 7,6 GW, a tylko w samym 2021 roku powstało ponad 3,7 GW nowych instalacji PV. Natomiast dane z końca I kwartału br. pokazują, że moc zainstalowana wzrosła do 9,4 GW. Prawie 80-proc. udział w tym wyniku mają prosumenci, napędzeni dotacjami w ramach programu Mój Prąd. Konieczność inwestowania we własne źródło zielonej energii widzą już jednak nie tylko klienci indywidualni, ale i biznesowi, którzy dotkliwie odczuwają rosnące ceny energii w hurcie podwyższane dodatkowo o opłatę mocową. Mimo systemu wsparcia dla przedsiębiorstw energochłonnych to właśnie one ponoszą najwyższe koszty. Dotyczy to zwłaszcza branży metalowej, chemicznej, drzewnej czy przetwórstwa tworzyw sztucznych, a także hodowli zwierząt, np. bydła i drobiu, oraz uprawy kwiatów, warzyw i pieczarek.

– Ceny energii elektrycznej powodują, że właściwie wszystkie przedsiębiorstwa są dziś zainteresowane optymalizowaniem swoich kosztów i fotowoltaika stanowi jedyną dostępną w tej chwili alternatywę – mówi ekspert. – Jakimi instalacjami firmy są zainteresowane? Odpowiedź jest bardzo prosta: największymi możliwymi dzisiaj do wybudowania. Głównym ograniczeniem są warunki przyłącza, które trzeba uzgodnić z lokalnym operatorem sieci dystrybucyjnej, plus dostępna powierzchnia. Maksymalizujemy oba te czynniki i dziś buduje się instalacje tak duże jak to tylko możliwe.

To właśnie w większych projektach dla biznesu EDP Energia Polska widzi największy potencjał rynkowy.

– Naszą ambicją jest osiągnięcie w roku 2022 poziomu powyżej 50 MW mocy zakontraktowanej u naszych klientów końcowych. W przyszłym roku zamierzamy dalej rosnąć, a satysfakcjonujący nas poziom to już ok. 100 MW – zapowiada Ireneusz Kulka.

EDP Energia Polska należy do Grupy EDP, czyli jednego ze światowych liderów w dziedzinie rozwiązań fotowoltaicznych i energetyki odnawialnej (to czwarty największy producent energii wiatrowej na świecie). Firma, obecna na polskim rynku od 2020 roku, ma w planach ponad trzykrotne zwiększenie dynamiki kontraktacji nowych mocy fotowoltaicznych w Polsce. W ciągu najbliższych kilku lat zamierza wskoczyć do pierwszej trójki największych graczy na tym rynku.

– Chcemy to osiągnąć na dwa sposoby. Po pierwsze, przez rozwój organiczny. Z roku na rok adresujemy coraz większą bazę klientów i mamy coraz większy udział w rynku. Drugim sposobem jest natomiast konsolidacja, w której jesteśmy bardzo aktywni. Przejęliśmy już firmę Soon Energy, a w tej chwili jesteśmy w trakcie finalizowania procesu przejęcia firmy Zielona-Energia.com. W efekcie będziemy istotną grupą kapitałową funkcjonującą na polskim rynku fotowoltaiki – mówi Ireneusz Kulka.

Soon Energy Poland od momentu powstania w 2015 roku zamontowała instalacje o łącznej mocy przekraczającej 25 MWp. W samym 2021 roku było to 10 MWp nowych mocy fotowoltaicznych, tyle samo co w I połowie br. W tym okresie portfel zawartych umów przez Soon Energy Poland i EDP EP w segmencie B2B sięga prawie 30 MWp. Trzy miesiące po akwizycji tej spółki EDP Energia Polska rozpoczęła procedurę przejęcia kolejnej firmy z branży, czyli Zielona-Energia.com.

Soon Energy koncentruje się na dużych klientach przemysłowych, dla których realizuje inwestycje powyżej 50 kWp. Natomiast ostatni podpisany przez nią kontrakt przekracza 14 MWp i to jest już znacząca instalacja biznesowa – mówi country manager EDP Energia Polska. – Zielona-Energia.com z kolei jest firmą, która adresuje małe i średnie przedsiębiorstwa, gdzie te instalacje zazwyczaj kształtują się na poziomie do 50 kWp. Z naszej perspektywy te dwie firmy są wobec siebie komplementarne, adresują pełne spektrum klientów biznesowych w Polsce.

Jak podkreśla ekspert, EDP jako grupa kapitałowa jest mocno nastawiona na transformację energetyczną i do 2030 roku zamierza być neutralna zarówno pod względem emisji CO2, jak i w pełni neutralna klimatycznie.

– Bardzo pomaga nam fakt, że jesteśmy częścią stabilnej finansowo grupy kapitałowej – mówi Ireneusz Kulka. – To jest w tej chwili bardzo ważny argument, bo coraz częściej trafiają do nas klienci, którzy wcześniej podpisali umowy z innymi partnerami, ale oni nie są w stanie obecnie zrealizować tych projektów, głównie z powodów finansowych bądź braku zaplecza technologicznego.

Według najnowszej prognozy Instytutu Energetyki Odnawialnej lata 2022–2024 będą okresem niezwykle szybkiego przyrostu nowych mocy w segmencie farm fotowoltaicznych. Na koniec tego roku moc wszystkich zainstalowanych źródeł PV może wynieść 12 GW. Przy tej dynamice moc 20 GW w fotowoltaice zostanie osiągnięta już w 2025 roku, z kolei w 2030 roku skumulowana moc zainstalowana może wynieść nawet 28,5 GW.

Miejsc parkingowych ubywa, bo miasta chcą wypchnąć ruch samochodów z centrum. Technologia pomoże lepiej...

Zaparkowanie samochodu w centrum Warszawy, Wrocławia czy Krakowa to poważne wyzwanie. Statystyki przytaczane przez NaviParking wskazują, że zagęszczenie ruchu w centralnych dzielnicach nawet w 30 proc. jest spowodowane przez kierowców poszukujących miejsca parkingowego. To zaś oznacza nie tylko większe korki, ale też większy hałas, dodatkową emisję spalin i duży stres u kierowcy. Tworzenie nowych parkingów nie jest dziś priorytetem miast – dążą raczej do tego, żeby wypchnąć ruch z centrów. Dlatego potrzebne są lepsze zachęty, by kierowcy wybierali inne środki komunikacji, np. autobusy, tramwaje czy mikromobilność, a także nowe sposoby na skuteczniejsze wykorzystanie istniejących parkingów.

Miasta stosują obecnie taką politykę, żeby w myśl zrównoważonego rozwoju ruch z centrów wypchnąć na zewnątrz, zniechęcać do wjazdu, a jednocześnie rozbudowywać komunikację miejską i transport zintegrowany, którym można zaoferować mieszkańcom jak najszybszą i efektywną drogę dojazdu np. do pracy. Dzieje się to wielorako. Są organizowane buspasy. Normą w dużych miastach jest już także strefa płatnego parkowania, w który opłaty są podnoszone, inwestuje się też w infrastrukturę micromobility, dedykowaną dla rowerów, skuterów i hulajnóg elektrycznych – wymienia w rozmowie z agencją Newseria Biznes Maciej Cichoński, hospitality director w NaviParking. – Ten trend można zaobserwować też w planach rozbudowy miast. Przykładem jest chociażby Warszawa, gdzie parkingi znikają, a w ich miejsce powstają różnego rodzaju zielone inicjatywy albo budynki biurowe.

Rosnąca liczba samochodów, korki i przepełnione parkingi to zmora większości dużych polskich miast. W Warszawie na koniec ubiegłego roku było zarejestrowanych ponad 2 mln aut. To więcej, niż wynosiła wówczas oficjalna liczba mieszkańców stolicy. Podobnie jest w innych miastach. Takie natężenie samochodów generuje, po pierwsze, problem korków, bo w godzinach szczytu polskie miasta często są nieprzejezdne. Drugi problem to niewystarczająca liczba miejsc parkingowych. Na dodatek poszukiwanie miejsca parkingowego w obszarze śródmiejskim generuje nawet 25–30 proc. bezsensownego ruchu (dane z raportu „Parkingi a transport zbiorowy w miastach”, opracowanego przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR i Polską Organizację Branży Parkingowej).

Samorządy od lat szukają remedium na wyzwania związane z korkami, natężeniem ruchu czy brakiem parkingów, ale ich problemy pogłębiają się wraz ze stale postępującą urbanizacją, bo wzrost liczby mieszkańców przekłada się na wzrost liczby samochodów.

– Celem miast powinno być dążenie do tego, żeby zapewnić mieszkańcom alternatywy, np. w postaci transportu zintegrowanego, infrastruktury typu park & ride, czyli parkingu, na którym mogą zostawić samochód i dużo szybciej dojechać do centrum miasta, wykorzystując w tym celu kolej, transport autobusowy albo tzw. micromobility, czyli rowery, elektryczne hulajnogi etc. Mieszkańcy powinni mieć alternatywy, które byłyby też dla nich zachęcające pod względem ekonomicznym – podkreśla Maciej Cichoński.

W ramach rozwiązania coraz częściej wskazuje się na tzw. ekonomię współdzielenia (sharing economy), do tej pory popularną głównie w kontekście wypożyczania na minuty samochodów czy rowerów. Współdzielić można jednak nie tylko auta czy przejazdy, ale i miejsca parkingowe. Eksperci podkreślają, że dziś wiele parkingów nie jest optymalnie wykorzystywanych. Często są niewidoczne, nieoznakowane lub dostęp do nich jest ograniczony szlabanem.

– O tym trendzie często mówi się w kontekście współdzielenia tego samego miejsca parkingowego przez dwie firmy, które mają biura w jednym budynku. Miejsce może być przez nie wykorzystywane na zakładkę, np. kiedy pracownicy pracują w systemie hybrydowym. To niesie ze sobą oszczędności, ale i większą efektywność. Po stronie inwestora taka inwestycja w parking może się okazać dużo tańsza, jeśli nie trzeba będzie np. robić parkingów czteropoziomowych, bo wystarczą trzy piętra, tyle że lepiej wykorzystywane – tłumaczy ekspert NaviParking Polska.

Innym przykładem lepszego zagospodarowania przestrzeni parkingowych jest multisharing polegający na tym, że miejsca parkingowe przykładowo przy biurowcach są w trakcie weekendów, kiedy pracowników nie ma, udostępniane innym użytkownikom aut. Dla niektórych firm takie rozwiązanie to szansa na dodatkowy przychód.

– Można je udostępnić mieszkańcom miasta albo innym podmiotom, chociażby właścicielom mniejszych biznesów czy usług, które mają w okolicy swoje lokale i nie mają miejsc parkingowych na stałe – mówi Maciej Cichoński. – Także hotele, jeśli mają charakterystykę typowo weekendową, w ciągu tygodnia mają puste parkingi z dobrą lokalizacją. Więc zamiast budować nowe przestrzenie parkingowe, możemy po prostu wykorzystać te miejsca i udostępnić je na rynku.

Ekspert NaviParking Polska podkreśla też, że zgodnie z koncepcją smart city do rozwiązania problemów z transportem i parkowaniem w coraz większym stopniu przyczyniają się nowe technologie. Istnieją już aplikacje, w których można sprawdzić obłożenie parkingu w czasie rzeczywistym i zaplanować parkowanie z wyprzedzeniem. Takie rozwiązanie zostało ostatnio wdrożone w park & ride w Pruszkowie dzięki współpracy władz miasta i NaviParking. Jednak aplikacje nie muszą się ograniczać do jednego zamkniętego parkingu.

– Możemy sobie wyobrazić wszystkie miejsca w mieście jako jeden organizm. Naszym celem jest udostępnienie tych miejsc dla użytkownika końcowego mówi ekspert.

Aplikacje mogą więc poprowadzić kierowcę do najbliższego miejsca parkingowego, a jeśli jest to parking płatny, za ich pomocą można opłacić postój. To powoduje, że nie ma konieczności stawiania przy parkingach kosztownej infrastruktury do pobierania opłat, np. szlabanów czy kas parkingowych.

Inteligentne zarządzanie parkingami opiera się na integracji różnych technologii wykorzystujących m.in. sztuczną inteligencję, sensory i czujniki czy systemy rozpoznające obraz z kamer automatycznie rozpoznających numery tablic rejestracyjnych.

– W przyszłości pójdziemy właśnie w stronę udostępniania danych, w stronę zintegrowanego i inteligentnego transportu – prognozuje Maciej Cichoński. – W tym wszystkim chodzi bowiem o to, żeby użytkownik końcowy, czyli po prostu mieszkaniec miasta, miał odpowiednio wcześniej pełną wiedzę, jakie parkingi są dostępne w okolicy, jakie są ich ceny, w jakim prognozowanym czasie mógłby tam dotrzeć, jakie są alternatywy czy koszt ekologiczny.

Stay connected

20,831FaniLubię
2,506ObserwującyObserwuj
0SubskrybującySubskrybuj
- Advertisement -

Latest article

Bezpieczeństwo lekowe w Europie jest zbyt uzależnione od dostaw z Chin. Producenci leków walczą...

Już pierwsza fala pandemii COVID-19 pokazała, że europejski rynek leków jest bardzo podatny na kryzysy o różnym, także politycznym charakterze. To efekt uzależnienia od importu z Azji, skąd pochodzi ok. 80 proc. substancji czynnych niezbędnych do produkcji leków. Ryzykiem są już nawet niewielkie zakłócenia w łańcuchach dostaw. – Poziom bezpieczeństwa lekowego w Europie jest zdecydowanie zbyt niski – mówi wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. Dlatego europejscy i polscy producenci leków apelują o podjęcie szybkich działań, które umożliwią odbudowanie w Europie zdolności do produkcji substancji czynnych wykorzystywanych w przemyśle farmaceutycznym.

– Ze względów kosztowych i środowiskowych wiele lat temu Europa oddała część produkcji substancji czynnych Chinom i Indiom. I teraz trwa dyskusja nad tym, żeby ten rynek odzyskać, głównie właśnie ze względów bezpieczeństwa lekowego, bo widzimy w ostatnim czasie wiele różnego typu problemów, w tym geopolitycznych – mówi agencji Newseria Biznes Maciej Miłkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia.

W ciągu ostatnich trzech dekad Europa z największego na świecie eksportera substancji czynnych (API) stała się ich importerem. Obecnie ok. 80 proc. substancji czynnych wykorzystywanych w UE do produkcji leków pochodzi z Azji, głównie z Chin i Indii, podczas gdy jeszcze do połowy lat 90. Europa i USA dostarczały aż 90 proc. wszystkich API stosowanych na świecie. Pandemia COVID-19 pokazała, że to uzależnienie od importu z Azji jest poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa lekowego całej UE, w tym Polski. Już podczas pierwszej fali wystąpiły bowiem czasowe braki w dostępie do niektórych leków i API, wywołane zakłóceniami w globalnych łańcuchach dostaw.

– Substancje czynne powinny być produkowane w Europie, ponieważ to jest ten „cukier w cukrze”. To jest to, co leczy, z czego tworzy się lek. To jest zasób strategiczny – podkreśla Grzegorz Rychwalski, wiceprezes Krajowych Producentów Leków. – Bezpieczeństwo lekowe jest równie ważne jak bezpieczeństwo militarne czy energetyczne, a nie możemy mówić o produkcji leków bez substancji czynnych. Dlatego tak ważne jest, żeby były one produkowane w Europie.

Europejskie stowarzyszenia zrzeszające producentów leków – w tym także polska organizacja Krajowi Producenci Leków – zaapelowały już do instytucji UE o podjęcie szybkich działań, które umożliwią odbudowę zdolności produkcyjnych API w Europie. Wspólne stanowisko w tej sprawie przygotowują w tej chwili m.in. Medicines for Europe i European Fine Chemicals Group.

Oczekiwania branży farmaceutycznej wobec Komisji Europejskiej są konkretne. Chodzi o stworzenie dedykowanego instrumentu legislacyjno-finansowego, który będzie wspierał produkcję nowych i już istniejących substancji czynnych – mówi wiceprezes Krajowych Producentów Leków. – To jest konieczne, ponieważ wytwarzanie substancji czynnych w Europie nigdy nie będzie tańsze niż w Azji. Dlatego takie wsparcie ze strony Komisji Europejskiej – tzn. dedykowany fundusz, dedykowane środowisko prawne – jest bardzo potrzebne.

Wdrożenie produkcji jednej substancji czynnej trwa od trzech do sześciu lat, a koszt tego procesu – w zależności od technologii – jest szacowany na ok. 50 mln do nawet 180 mln euro. Co istotne, koszty takiej inwestycji i eksploatacji zakładu produkcyjnego w Europie mogą być nawet o 40 proc. wyższe niż w Azji. Krajowi Producenci Leków w Polsce już w maju br. złożyli petycję do Parlamentu Europejskiego w sprawie konieczności ustanowienia instrumentów, które uczynią taką produkcję opłacalną.

Petycja została rozpatrzona przez Komisję Petycji Parlamentu Europejskiego i skierowana do dalszych prac w Komisji Zdrowia, do Komisji Badań Naukowych oraz Komisji Rynku Wewnętrznego. Zakończeniem tych wszystkich prac ma być rezolucja Parlamentu Europejskiego do Komisji Europejskiej, wzywająca do stworzenia dedykowanego aktu legislacyjno-finansowego w celu wzmocnienia europejskiej produkcji substancji czynnych – wyjaśnia Grzegorz Rychwalski.

Krajowi Producenci Leków w Polsce zaproponowali m.in. wdrożenie mechanizmu, który zrekompensuje wyższe koszty wytwarzania substancji czynnych w UE i obniży ich ceny, tym samym umożliwiając im konkurowanie z produktami azjatyckimi. Stowarzyszenie wskazuje też, że potrzebne są gwarancje zbytu dla wyprodukowanych w UE substancji czynnych oraz natychmiastowe interwencyjne wsparcie dla już wytwarzanych w Europie substancji czynnych, żeby nie dopuścić do spadku wolumenu produkcji i zamykania linii technologicznych.

Jak podkreśla prezes Zakładów Farmaceutycznych Polpharma Sebastian Szymanek, takie systemowe zachęty są potrzebne też w Polsce.

– Apelujemy o stworzenie dokumentu strategicznego, który jasno określi cele państwa i chęć wspierania produkcji oraz rozwoju branży farmaceutycznej na terenie kraju. Jeżeli będzie taka wola rządu, to za nią powinny pójść konkretne rozwiązania. Mowa tu m.in. o grantach, czyli dofinansowaniu na projekty rozwojowe i R&D, optymalnie również o grantach bądź częściowo bezzwrotnych pożyczkach na rozwój infrastruktury. Ważny jest też szeroko pojęty sprzyjający klimat, np. refundacyjny i prawny – mówi Sebastian Szymanek.

Polpharma jest największą polską firmą farmaceutyczną. Statystycznie wytwarza co ósme opakowanie leku dostępnego w polskich aptekach i co trzecie stosowane w polskich szpitalach. Jako jedyna w Polsce ma też fabrykę substancji czynnych i utrzymuje ich produkcję na dużą skalę. Obecnie wytwarza około 50 API i nadal inwestuje w coraz bardziej zaawansowane obszary technologiczne.

Jedną z takich inwestycji jest budowa nowego centrum badań i rozwoju oraz wytwarzania wysokoaktywnych substancji czynnych (Highly Potent API) w Starogardzie Gdańskim, której zakończenie jest planowane na I kwartał 2024 roku. To pierwszy etap realizacji jednej z kilku inwestycji strategicznych Polpharmy w obszarze substancji czynnych zaplanowanych na kolejne dwa–trzy lata, których łączna wartość wyniesie ponad 150 mln zł.

– Rozwijamy nasze laboratoria R&D, aby móc rozwijać nowe substancje. Skupiamy się też na rozbudowie naszej infrastruktury produkcyjnej pod kątem wysokich technologii. Mam tu na myśli m.in. budowę nowego obiektu dedykowanego produkcji substancji wysokoaktywnych, czyli takich, których nawet najmniejsza ilość ma silne działanie terapeutyczne na pacjenta. One wymagają jednak specjalnych warunków produkcyjnych. Dlatego będziemy rozwijać m.in. technologie kriogeniczne, czyli produkcji w niskich temperaturach – informuje prezes Zakładów Farmaceutycznych Polpharma.

Branża farmaceutyczna podkreśla, że ma potencjał, aby rozwijać w Polsce produkcję substancji czynnych, i podjęła już działania na rzecz zwiększenia zdolności produkcyjnych w tym obszarze. Z drugiej strony potrzeba jej wsparcia ze strony rządu i państwa. Bez niego firmy farmaceutyczne nie będą w stanie osiągnąć takiej skali produkcji API, która pozwoli zapewnić w Polsce wysoki poziom bezpieczeństwa lekowego.

– Rynek farmaceutyczny jest trudny, ponieważ aby utrzymać rentowność na niektórych substancjach czynnych, trzeba sprzedawać je nie tylko na krajowym rynku, ale i na rynkach zagranicznych. Polpharma planuje rozszerzyć produkcję niektórych substancji aktywnych zarówno na rynek polski, jak i europejski. I oczywiście jako państwo, jako Ministerstwo Zdrowia wspieramy w tym zakresie producentów, którzy dużo inwestują. Staramy się nie zmniejszać cen leków, utrzymać sprzedaż i finansowanie leków tych producentów, którzy inwestują – zapewnia wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.

Nowe centrum w Bełchatowie będzie szukać ekoinnowacji w branży opakowaniowej. Na liście potencjalnych zamienników...

Łupiny kakaowe, które mogą w przyszłości posłużyć do pakowania czekolady, słoma, wodorosty i stokrotki, których włókna – ze względu na specyficzne właściwości – mogą zwiększać wydajność papieru – to przykłady nieszablonowych surowców, które w przyszłości mogą zastąpić tworzywa sztuczne i spowodować, że branża opakowaniowa stanie się jeszcze bardziej eko. W ramach strategii badawczo-rozwojowej nad takimi rozwiązaniami pracuje DS Smith, wiodący dostawca proekologicznych opakowań z tektury falistej. Innowacyjne projekty będą opracowywane również w Polsce, konkretnie w Bełchatowie, gdzie firma otworzyła właśnie warte 300 mln zł Centrum Innowacji i Produkcji Opakowań Wspierających Zrównoważony Rozwój.

– Cała nasza działalność skupia się na zrównoważonych rozwiązaniach opakowaniowych. To znaczy, że pudełka i inne typy opakowań produkujemy tylko z naturalnych surowców. Nie ma u nas plastiku – mówi agencji Newseria Biznes Miles Roberts, globalny prezes DS Smith. – Wszyscy widzimy, jak nasz styl życia oddziałuje na środowisko naturalne, przynosząc olbrzymie ilości odpadów oraz rosnącą emisję dwutlenku węgla. Musimy podjąć odpowiednie działania i dlatego DS Smith dąży do spełnienia potrzeb swoich klientów związanych ze zmniejszeniem emisji i zużycia wody, obniżeniem ilości generowanych odpadów oraz tworzeniem produktów w pełni nadających się do recyklingu. To właśnie robimy, a przy tym zbieramy więcej zużytych opakowań, niż wytwarzamy.

– Bełchatów to nasza ósma lokalizacja w Polsce. To najnowocześniejsze centrum produkcyjne, w którym będą powstawać opakowania na bazie papieru pochodzącego w 88 proc. z recyklingu, nadające się w 100 proc. do ponownego przetworzenia – mówi Reinier Schlatmann, prezes DS Smith na Europę Wschodnią.

Statystycznie co siódme opakowanie tekturowe w Europie i co 10. w Polsce jest produkowane przez DS Smith. Firma jest też  jednym z liderów na rynku recyklingu kartonu i papieru oraz usług doradczych dotyczących łańcucha dostaw. W Polsce miała dotąd siedem swoich fabryk i centrów badawczych. Najnowszym jest otwarte w połowie września br., warte ok. 300 mln zł Centrum Innowacji i Produkcji Opakowań Wspierających Zrównoważony Rozwój w Bełchatowie. To jedna z najnowocześniejszych fabryk w Europie, w której będą powstawać opakowania nadające się w 100 proc. do recyklingu dla największych firm sektora przemysłowego i FMCG, ze szczególnym uwzględnieniem e-commerce.

– Skupimy się głównie na trzech segmentach: FMCG, czyli sektorze produktów szybkozbywalnych, sektorze przemysłowym i oczywiście sprzedaży internetowej, która ostatnimi laty bardzo się rozwinęła – mówi Reinier Schlatmann. –  Eksperci DS Smith będą pracować nad nowymi opakowaniami, które  pomogą wyeliminować plastik ze środowiska.

Do rezygnacji z plastiku i większej odpowiedzialności producentów za opakowania wprowadzane na rynek dążą unijne regulacje, w tym m.in. przyjęty w 2018 roku tzw. pakiet odpadowy, który ma przybliżyć państwa UE do wdrożenia gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Unijne przepisy już zakazały stosowania m.in. plastikowych słomek, sztućców i kubeczków z dodatkiem polistyrenu, a w Polsce i innych krajach toczą się prace nad dostosowaniem krajowych przepisów do wymogów środowiskowych.

– Chcemy pokazać alternatywę dla plastiku. Są nią opakowania, do których produkcji wykorzystywane są przyjazne dla środowiska i w pełni nadające się do ponownego wykorzystania surowce naturalne – mówi Stefano Rossi, globalny szef dywizji Packaging w DS Smith.

Rozwiązań, które zastąpią tworzywa sztuczne i przyspieszą prace nad gospodarką cyrkularną, DS Smith poszukuje w ramach swojego wartego ok. 100 mln funtów planu badań i rozwoju. Firma testuje m.in. innowacyjne, nieszablonowe surowce, które mogą posłużyć do produkcji papieru i opakowań. Są wśród nich m.in. słoma, konopie, łupiny kakaowe, wodorosty, odpady rolnicze, a nawet stokrotki, których włókna mogą zwiększać wydajność papieru. Takie pilotażowe projekty są prowadzone m.in. ze szwedzkim The Research Institute of Sweden (RISE) i brytyjską Fundacją Ellen MacArthur.

– Obserwujemy rosnącą świadomość konsumentów odnośnie do ograniczania negatywnego wpływu na środowisko. Jako producent proekologicznych rozwiązań i firma odpowiedzialna społecznie jesteśmy świadomi, że posiadamy mandat oraz znaczącą rolę do odegrania w dalszym edukowaniu społeczeństwa na temat możliwości optymalizacji wpływu opakowań na środowisko w łańcuchu dostaw – mówi Stefano Rossi.

DS Smith w ramach swojej strategii rozwija nie tylko bardziej ekologiczne i wydajne opakowania, ale i innowacje w ramach całego łańcucha dostaw. W konsekwencji optymalizacji poddawane są koszty, emisja CO2, liczba transportów, czas pakowania oraz ruchy magazynowe.

 Przykładowo, jeśli uda się zmniejszyć opakowanie o zaledwie 1 mm, to w ciężarówce można zmieścić o 15 do 20 proc. więcej produktów. W efekcie na drogi wyjedzie mniej ciężarówek, co oczywiście znacząco obniży oddziaływanie na środowisko i koszty transportu – mówi Reinier Schlatmann. – W jednym z prowadzonych ostatnio projektów dzięki wspomnianej optymalizacji uzyskaliśmy obniżenie koszów na poziomie 20 proc. i zmniejszyliśmy o połowę czas pakowania – dodaje.

W ramach strategii zrównoważonego rozwoju DS Smith zamierza do 2025 roku wyeliminować ze sklepowych półek co najmniej miliard opakowań z tworzyw sztucznych. 

– Drugą kwestią jest obniżanie śladu węglowego, bo naszym celem jest  zerowa emisja dwutlenku węgla do 2050 roku. Chodzi również o zmniejszenie zużycia wody i innych zasobów. Mówimy więc o odnawialnym i ekologicznym produkcie, który powstaje w sposób zgodny z ideą zrównoważonego rozwoju – podkreśla Miles Roberts.

Nad innowacyjnymi projektami, dotyczącymi optymalizacji rozwiązań opakowaniowych i ograniczania emisji CO2 w całym łańcuchu dostaw, będą pracować też inżynierowie w bełchatowskim Centrum Innowacji i Produkcji Opakowań Wspierających Zrównoważony Rozwój. Docelowo zatrudnienie znajdzie w nim ok. 200 pracowników. Potrzebni będą m.in. operatorzy maszyn produkcyjnych, inżynierowie produkcji i utrzymania ruchu czy specjaliści w obszarze sprzedaży i rozwoju biznesu.

– Dla Bełchatowa i całego regionu otwarcie nowej fabryki DS Smith oznacza przede wszystkim rozwój oraz uzupełnienie oferty pracy dla mieszkańców i osób z powiatu bełchatowskiego, które tej oferty oczekują – mówi wiceprezydent miasta Dariusz Matyśkiewicz.

Ekoinnowacje w centrum zainteresowania korporacji i start-upów. Polska wyrasta na lidera w regionie Europy...

Polska staje się „zielonym” hubem technologicznym Europy Środkowo-Wschodniej. Na tutejszym rynku działa prawie połowa start-upów pozytywnego wpływu, których działalność wiąże się z Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ – wynika z danych PFR i Dealroomu. Najlepszych tego typu rozwiązań – w ramach swojego Programu Grantowego – poszukuje ING Bank Śląski, który zapewnia im zastrzyk finansowania, wsparcie eksperckie i pomoc w znalezieniu inwestorów. Pierwsza trójka została już wybrana. – Te rozwiązania mają pozytywny wpływ na środowisko i są naprawdę unikalne na skalę światową – podkreśla Małgorzata Jarczyk-Zuber, odpowiedzialna za obszar ESG i innowacje w ING Banku Śląskim.

– Jest coraz więcej start-upów i młodych naukowców, którzy adresują wyzwania środowiskowe. Oni podchodzą do tego w sposób przedsiębiorczy, szukając w tym również możliwości zarobku. To oznacza, że działam na rzecz planety, ale mogę też się z tego utrzymać i przy okazji robić fantastyczną rzecz dla przyszłych pokoleń – mówi agencji Newseria Biznes Małgorzata Jarczyk-Zuber.

Potwierdza to też ubiegłoroczne opracowanie PFR i Dealroomu („Start-upy i ekologia. Jakie zielone rozwiązania tworzą polskie firmy technologiczne?”), z którego wynika, że Polska jest wschodzącym rynkiem ekotech w Europie Środkowo-Wschodniej. Aż 43 proc. start-upów z regionu CEE, które pracują nad rozwiązaniami mającymi redukować efekty zmian klimatu, ma swoją siedzibę właśnie w Polsce.

Co istotne, inwestycje w ekotech są już istotną częścią rynku venture capital. Europejskie start-upy działające w tym sektorze tylko pomiędzy styczniem a sierpniem ub.r. zebrały aż 8,7 mld euro. To sześciokrotnie więcej niż jeszcze w 2016 roku. Eksperci PFR wskazują, że dla większości młodych firm z tej branży miniona dekada była walką o zebranie funduszy potrzebnych na start. To się jednak zmienia w obliczu boomu na zielone inwestycje, a nowa fala finansowania pomoże start-upom przejść z fazy laboratoryjnej na rynek. Taki jest też cel Programu Grantowego zainaugurowanego w tym roku przez ING Bank Śląski.

– Wyzwaniem pierwszej edycji Programu Grantowego ING było, jak zapewnić czystą i dostępną energię. Poszukiwaliśmy rozwiązań zwiększających efektywność energetyczną i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii oraz pozwalających skutecznie radzić sobie z zanieczyszczeniem powietrza. Wpłynęło do nas prawie 200 takich rozwiązań bardzo dobrej jakości. Finalnie wyłoniliśmy 10 finalistów i troje zwycięzców – mówi chief ESG innovation officer w ING Banku Śląskim.

Zwycięzca – start-up DAC – otrzymał zastrzyk finansowania w wysokości 400 tys. zł, który przeznaczy na rozwój i komercjalizację swojego rozwiązania.

Dynamic Air Cooling zaproponował urządzenie, które chłodzi w sposób bardzo efektywny. W niecałe 30 sekund jest w stanie obniżyć temperaturę o 90 stopni, zużywając przy tym o minimum 30 proc. mniej energii i pozostawiając 50 proc. mniej śladu węglowego – mówi Małgorzata Jarczyk-Zuber.

– Chłodzenie jest potrzebne niemal we wszystkich procesach technologicznych: w produkcji plastiku, leków, żywności etc. – mówi Pavel Panasjuk, prezes zarządu Dynamic Air Cooling. – Większość urządzeń, które stosujemy w tej chwili, opiera się na freonach i technologii parokompresji, czyli sprężania i rozprężania pary. Ta technologia jest dość skuteczna, ale wykorzystuje właśnie freony, które są gazami cieplarnianymi. Dlatego trzeba się zastanowić nad alternatywnym rozwiązaniem.

Rozwiązanie DAC nie potrzebuje freonów i zużywa o 30–50 proc. mniej energii elektrycznej. Jest więc ekologiczne i bardziej wydajne.

– Łączymy deeptech, cleantech i hardware. Z punktu widzenia inwestora to najgorsza możliwa kombinacja, bo ma sporo ryzyk i długi czas realizacji, więc trudno pozyskać finansowanie. Natomiast to, że udało się nam uzyskać dodatkowe środki, które już zainwestowaliśmy w rozwój projektu, to dla nas ogromne wsparcie – podkreśla Pavel Panasjuk. – Mamy już kilku zainteresowanych klientów i partnerów, z którymi rozmawiamy nie tylko na temat wdrożenia, ale też skalowania i możliwej produkcji tego urządzenia. Mamy plan badawczo-rozwojowy obliczony na 24 miesiące i za dwa lata nasza technologia powinna już się pojawić na rynku.

Drugie miejsce i nagroda w wysokości 300 tys. zł przypadły rozwiązaniu zgłoszonemu przez Panel Wiatrowy za system pionowych turbin wiatrowych, które produkują zieloną energię, ale mogą też pełnić funkcję ogrodzenia.

Wreszcie trzeci nasz zwycięzca to naukowcy z Politechniki Śląskiej, którzy wynaleźli urządzenie nazwane SWG (Silesian Wind Generator). To turbina wiatrowa z pionową osią obrotu, która może zostać zainstalowana w każdym gospodarstwie domowym – mówi Małgorzata Jarczyk-Zuber.

Zdobywcy trzeciego miejsca na realizację swojego pomysłu dostali grant w wysokości 150 tys. zł. Dodatkowo kapituła przyznała też wyróżnienie o wartości 150 tys. zł dla spółki Luminos Zielona Energia za panele fotowoltaiczne z sześciennych brył, które zwiększają efektywność produkcji energii z promieni słonecznych. Tym samym łączna pula nagród w pierwszej edycji programu grantowego ING Banku Śląskiego wyniosła 1 mln zł.

Zwycięskie start-upy, oprócz nagrody finansowej, otrzymały wsparcie eksperckie w rozwoju swojego pomysłu, mentoring oraz szeroką promocję medialną i szansę nawiązania relacji z potencjalnymi inwestorami.

– Właśnie wystartowała druga edycja programu, w której szukamy rozwiązań z obszaru zrównoważanej produkcji i konsumpcji pozwalających np. obniżyć ilość generowanych odpadów, zapewnić bardziej zrównoważone łańcuchy dostaw czy zmniejszyć skalę marnowania żywności – mówi chief ESG innovation officer w ING Banku Śląskim. – Każdy Polak generuje rocznie ok. 385 kg odpadów. Każdego roku w Polsce marnujemy  w sumie ok. 5 mln ton żywności. Żeby lepiej to sobie wyobrazić, oznacza to, że w każdej sekundzie w koszu na śmieci lądują średnio 184 bochenki chleba. To pokazuje, że zrównoważone produkcja i konsumpcja stanowi naprawdę duże wyzwanie.

Start-upy i naukowcy mogą nadsyłać swoje zgłoszenia do drugiej edycji Programu Grantowego ING do 15 października br. za pośrednictwem formularza online, dostępnego na stronie www.ing.pl/programgrantowy. Na wsparcie najlepszych pomysłów wspierających zrównoważoną konsumpcję i produkcję bank ponownie przeznaczy w sumie 1 mln zł. Ogłoszenie finalistów nastąpi 31 października br., a zwycięzcy zostaną wyłonieni podczas wielkiego finału 1 grudnia br. 

Zgodnie z opublikowaną w połowie ubiegłego roku Deklaracją Ekologiczną bank zamierza przeznaczyć w sumie 5,3 mld zł na sfinansowanie odnawialnych źródeł energii i projektów proekologicznych.